EEN GESCHIEDENIS MET GOD

In de tweede helft van de twaalfde eeuw vestigden zich leken, vermoedelijk met de kruistochten en bedevaarten naar het Heilig Land overgekomen, in het Karmelgebergte. Daar bouwden zij zich een bidplaats, toegewijd aan de Maagd Maria. In de omgeving van de plaats, waar volgens de traditie Elia had verbleven, leidden ze in navolging van deze grote profeet een beschouwend leven.

Maria en Elia zullen op de Karmel een blijvend stempel drukken. Weldra beschouwen de 'Broeders van Onze-Lieve-Vrouw van de Berg Karmel' Elia als hun stichter. Al kan deze eliaanse afstamming van de orde op historisch vlak niet langer gehandhaafd worden, toch blijft de profeet het prototype van de karmeliet. In het biddend omgaan met God, zoals hij dit mocht ervaren in het 'suizen van een zachte bries' (1 Kon. 19, 12), vond Elia de voeding voor zijn apostolische inzet. 'Ik heb vurig geijverd voor Jahwe, de God van de legerscharen.' (1Kon. 19, 10), kon hij bekennen.

Deze bekentenis heeft de Karmel als leuze overgenomen. In deze beginperiode van de karmelgeschiedenis wordt bijna uitsluitend het eremitisch-contemplatief aspect van de eliaanse spiritualiteit beleefd. 'Het Boek van de eerste Monniken' naar alle waarschijnlijkheid in de 14e eeuw door een niet-karmeliet geschreven doch steeds als karmelitaans erfgoed beschouwd, spoort de lezer aan tot de 'beoefening van de deugd', die erin bestaat 'God een heilig en zuiver hart aan te bieden dat vrij is van elke zonde'. Vervolgens wordt het 'smaken en ervaren van de goddelijke tegenwoordigheid en de zoetheid van de hemelse glorie' als een loutere gave van de Heer, benadrukt.